Otomatik Katılım Sistemi (OKS) Nedir, Kimleri Kapsar?

Maaşınızdan farkında olmadan kesinti yapıldığını fark ettiyseniz, büyük ihtimalle Otomatik Katılım Sistemi'ne (OKS) dahil edilmişsinizdir. Halk arasında "zorunlu BES" olarak da bilinen bu sistem, gönüllü BES'ten farklı kurallarla işler.

OKS Kimleri Kapsar?

Otomatik Katılım, işveren aracılığıyla yürütülür ve kapsama giren çalışanı işe girişte otomatik olarak sisteme dahil eder. SGK'ya (4/a) bağlı çalışanlar ile Emekli Sandığı'na (4/c) bağlı devlet memurları OKS kapsamındadır. Bağkur sigortalıları (4/b) ise kapsam dışıdır. Belirli bir yaş sınırının altındaki çalışanlar zorunlu olarak dahil edilirken, üzerindeki çalışanlar talep etmeleri halinde gönüllü olarak katılabilir — güncel yaş eşiğini işvereninizden veya emeklilik şirketinden teyit etmenizi öneririz.

Maaşınızdan Ne Kadar Kesilir?

Katkı payı, çalışanın prime esas kazancı ya da emeklilik keseneğine esas aylığı üzerinden hesaplanır ve bu tutarın en az %3'üne karşılık gelen kısım her ay katkı payı olarak kesilir. Örneğin asgari ücretli bir çalışan için bu kesinti aylık yaklaşık birkaç yüz TL seviyesindedir; tam tutar güncel asgari ücrete göre değişir. Dileyen çalışan, katkı oranını %3'ün üzerine çıkararak daha fazla birikim de yapabilir.

OKS'de Devlet Katkısı Var mı?

Evet. OKS'de de gönüllü BES'teki gibi devlet katkısı uygulanır ve güncel oran devlet katkısı yazımızda anlattığımız oranla aynıdır. Ancak otomatik katılım sözleşmeleri ile gönüllü BES sözleşmelerinin devlet katkısı üst limiti ayrı ayrı hesaplanır — yani her iki sözleşmeniz de varsa, iki ayrı üst limitten yararlanabilirsiniz.

Cayma Hakkınız Var

OKS'ye ilk kez dahil edildiğinizde iki aylık bir cayma süreniz başlar. Bu süre içinde sistemden çıkmak isterseniz, o ana kadar yatırılan katkı paylarınızı geri alabilirsiniz. İki ay geçtikten sonra da istediğiniz zaman sistemden ayrılabilirsiniz, ancak bu durumda ayrılışınız "erken çıkış" sayılır ve normal BES'teki gibi devlet katkısı ve stopaj kayıplarıyla karşılaşabilirsiniz. Detaylar için erken çıkış kesintileri yazımıza bakabilirsiniz.

Daha Önce Ayrıldıysanız Yeniden Katılabilirsiniz

Daha önce işvereni aracılığıyla otomatik katılıma dahil edilip cayma veya ayrılma hakkını kullanmış çalışanlar, talep etmeleri halinde yaş sınırı olmaksızın yeniden otomatik katılıma dahil olabilir.

OKS mi, Gönüllü BES mi?

İkisi birbirini dışlamaz — hem OKS'niz hem de ayrıca açtığınız gönüllü bir BES sözleşmeniz olabilir, ikisi de ayrı ayrı devlet katkısından yararlanır. Gönüllü BES'in genel işleyişi için pillar yazımıza göz atabilirsiniz.