BES'te Vergi Avantajı (Stopaj) Nasıl İşler?

BES'in en somut vergi avantajlarından biri stopaj mekanizmasıdır. Bu yazıda hangi tutarın vergilendirildiğini ve oranların sistemde kalış süresine göre nasıl değiştiğini anlatıyoruz.

Stopaj Yalnızca Getiri Üzerinden Kesilir

Önemli bir noktayı baştan netleştirelim: stopaj kesintisi hiçbir zaman ödediğiniz anaparadan yapılmaz. Kesinti yalnızca elde ettiğiniz getiri (kâr) üzerinden uygulanır. Getiri, çıkış tarihindeki toplam birikiminizden, sisteme yatırdığınız toplam katkı payı ve hak kazandığınız devlet katkısı anaparasının çıkarılmasıyla hesaplanır.

Sistemde Kalış Süresine Göre Stopaj Oranları

• 10 yıldan az süreyle katkı payı ödeyip ayrılanlar: getiri üzerinden %15 stopaj
• 10 yılı doldurup 56 yaş şartını sağlamadan ayrılanlar: getiri üzerinden %10 stopaj
• Emeklilik hakkını kazananlar (10 yıl + 56 yaş) ile vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlar: getiri üzerinden yalnızca %5 stopaj

Görüldüğü gibi, sistemde ne kadar uzun kalırsanız ödediğiniz vergi o kadar azalır. Emeklilik şartlarını sağlayarak çıkmak, en avantajlı stopaj oranına ulaşmanın tek yoludur.

Emeklilik Yatırım Fonlarının Ayrı Bir Avantajı Var

Emeklilik yatırım fonlarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançları kurumlar vergisinden istisnadır. Ayrıca genel mevduat faizinde uygulanan stopaj, emeklilik yatırım fonlarında uygulanmaz — bu da BES'i bazı diğer yatırım araçlarına kıyasla vergi açısından avantajlı kılan bir başka detaydır.

Devlet Katkısı ile Vergi Avantajını Karıştırmayın

Devlet katkısı (ödediğiniz katkı payına ek olarak devletin yaptığı ödeme) ile stopaj avantajı (getiriniz üzerindeki vergi kesintisi) birbirinden farklı iki mekanizmadır. İkisi de sistemde uzun kalmayı teşvik eder ama ayrı ayrı hesaplanır. Devlet katkısı oranı ve hak ediş mantığı için devlet katkısı yazımıza bakabilirsiniz.

Erken Çıkışta Toplam Kayıp Nasıl Hesaplanır?

Erken çıkışta hem devlet katkısında kısmi hak kaybı hem de daha yüksek stopaj oranı bir arada yaşanır. Bu iki kaybın toplamda ne anlama geldiğini erken çıkış kesintileri yazımızda örneklerle anlattık.